Kafka in Colombia

Stel, je raakt je identiteitsbewijs kwijt. In Nederland ga je dan naar het stadhuis om een nieuw document op te vragen. Dat kan wat voeten in de aarde hebben, maar écht veel tijd zul je er niet aan kwijt zijn. In Colombia betekent het kwijtraken of beroofd worden van je ‘cedula’ (de moeder van de Colombiaanse persoonsdocumenten en veel belangrijker dan je paspoort) een lange, lange mars langs de instituties. Het kan zomaar drie jaar duren voordat je weer beschikt over dat papiertje. Voordat je weer bestaat. Want zonder cedula geen paspoort, geen bankrekening en geen toegang tot allerlei andere diensten.

Het is maar een van de vele voorbeelden van de verschrikkelijke bureaucratie waaraan Colombianen bijna dagelijks blootgesteld worden. Ga maar eens solliciteren: waar de meeste werkgevers in Nederland je op je blauwe ogen zullen geloven dat je CV de waarheid spreekt, moet je in Colombia met je originele diploma’s aan komen zetten om je beweringen hard te maken. Vaak is zelfs dat niet genoeg; om als bioloog of politicoloog erkend te worden zul je je tegen betaling – en uiteraard zonder dat daar ook maar iets tegenover staat – als zodanig moeten registreren. Maar dan ben je er nog niet, want je door de universiteit erkende diploma moet om duistere redenen eerst nog eens tegen betaling door een overheidsinstantie worden goedgekeurd. Als je gelukt hebt sta je daarvoor drie dagen in de rij, elke dag voor een ander loket.

Vanwege dit soort kafkaïaanse taferelen lopen Colombianen dag in dag uit met papieren te zeulen. Formulieren moeten vaak persoonlijk overhandigd worden, dus als je langs meerdere instanties moet ben je daar in een grote stad als Bogotá al gauw een dag aan kwijt. Of meer, als het kantoor voor je neus sluit. Om die kantoren in te kunnen word je overigens onderworpen aan een reeks rigoreuze veiligheidsmaatregelen. Van elke laptop die een gebouw binnenkomt wordt bijvoorbeeld merk en serienummer genoteerd, om diefstal te voorkomen.

In het verleden maakte de Colombiaanse bureaucratie zelfs slachtoffers. Er zijn gevallen bekend van mensen die onnodig op straat zijn doodgegaan, omdat ze hun verzekeringsbewijs niet bij zich bleken te hebben. Ze werden daarom voor de zekerheid maar niet geholpen. Van de zwervers die hier op straat liggen te slapen zou ik eigenlijk niet weten of de ambulancediensten zich over hen ontfermen als ze stervende zijn. Het lijkt me heel sterk.